Kort antwoord: krijgt u via WhatsApp een bericht als “Hoi mam, dit is mijn nieuwe nummer” en wordt er daarna om geld gevraagd? Ga ervan uit dat het fraude is. Bel uw kind op het oude, bekende nummer voordat u iets doet, betaal niets, en meld het bij de Fraudehelpdesk. Zet daarnaast verificatie in twee stappen aan in WhatsApp.
In onze winkel in Sluis krijgen we dagelijks vragen van klanten over hun telefoon. Berichten van een “kind met een nieuw nummer” komen daarbij geregeld ter sprake. Het nare is dat deze oplichting inspeelt op iets goeds: u wilt uw kind helpen. Daarom is het belangrijk om vooraf te weten hoe het werkt.
Zo gaat het meestal
- U krijgt een bericht van een onbekend nummer: “Hoi mam” of “Hoi pap, mijn telefoon is kapot, dit is mijn nieuwe nummer.”
- De afzender vraagt u het oude nummer te verwijderen en dit nieuwe op te slaan.
- Na een kort, gezellig gesprek komt de vraag: er moet vandaag nog een rekening betaald worden, en via de nieuwe telefoon lukt bankieren nog niet.
- U krijgt een rekeningnummer of een betaallink, vaak met haast: “het moet echt vandaag”.
Signalen dat het niet klopt
- Een onbekend nummer dat zegt van uw kind, kleinkind of vriend te zijn.
- Geen naam, of een naam die u zelf als eerste noemt (“Ben jij het, Lisa?” “Ja!”).
- Het verzoek om het oude nummer te verwijderen.
- De persoon kan of wil niet bellen: “mijn microfoon doet het niet” of “ik zit in een vergadering”.
- Een betaalverzoek met haast, vaak naar een rekening op een andere naam.
- Een schrijfstijl die net anders is dan u gewend bent.
Eén signaal is al genoeg om op te passen. De oplichters zijn vaak heel overtuigend en weten soms dingen die op sociale media staan.
Stap voor stap: wat doet u?
- Reageer niet op het betaalverzoek. Maak geen geld over en tik niet op een betaallink.
- Bel uw kind op het oude, bekende nummer. Dus niet het nieuwe nummer uit het bericht. Neemt niemand op, bel dan iemand anders in de familie of een partner. Een videogesprek is nog beter: dan ziet u wie u spreekt.
- Stel een controlevraag die alleen uw kind kan weten, als u toch twijfelt. Iets wat niet op Facebook of Instagram staat.
- Maak schermafbeeldingen van het gesprek, met het telefoonnummer erop. Die heeft u nodig bij het melden.
- Blokkeer en rapporteer het nummer in WhatsApp: open het gesprek, tik bovenaan op het nummer en kies Rapporteren en Blokkeren.
- Meld het bij de Fraudehelpdesk, ook als u niets betaald heeft. Dat kan via het formulier op fraudehelpdesk.nl (kies “Ik ben particulier”) of telefonisch via 088 – 786 73 72.
Heeft u al betaald?
- Bel direct uw bank. Gebruik het nummer op de achterkant van uw bankpas of op de officiële website van de bank. Hoe sneller, hoe groter de kans dat er nog iets tegengehouden kan worden.
- Doe aangifte bij de politie, online of op het bureau. Neem de schermafbeeldingen en het rekeningnummer mee.
- Meld het ook bij de Fraudehelpdesk, zodat anderen gewaarschuwd kunnen worden.
- Schaam u niet. Dit overkomt ook mensen die heel voorzichtig zijn.
Stap voor stap: tweestapsverificatie aanzetten in WhatsApp
Met verificatie in twee stappen kan niemand uw eigen WhatsApp overnemen op een andere telefoon, ook niet als hij de sms-code van u loskrijgt. Zo voorkomt u dat oplichters vanuit uw account uw familie benaderen. De stappen zijn op Android en iPhone gelijk:
- Open WhatsApp.
- Android: tik rechtsboven op de drie puntjes en dan op Instellingen. iPhone: tik rechtsonder op Instellingen (of op uw profielfoto).
- Tik op Account en daarna op Verificatie in twee stappen.
- Tik op Inschakelen (of Pincode aanmaken).
- Kies een pincode van zes cijfers die u kunt onthouden, maar die niet uw geboortedatum is. Vul hem twee keer in.
- Vul een e-mailadres in waar u zelf bij kunt. Daarmee kunt u de pincode herstellen als u hem vergeet. WhatsApp controleert dit adres niet, dus typ het zorgvuldig.
- Schrijf de pincode op en bewaar hem op een veilige plek thuis.
WhatsApp past deze schermen af en toe aan. Ziet u andere woorden, kijk dan in hetzelfde menu Account.
Veelgemaakte fouten
- Terugappen in plaats van bellen. Via de app praat u gewoon verder met de oplichter. Bel altijd het oude nummer.
- Een klein bedrag “toch maar even” betalen. Na de eerste betaling volgt vaak een tweede verzoek.
- Een zescijferige code doorsturen die u per sms krijgt. Daarmee kan iemand uw WhatsApp overnemen. Deel zo’n code nooit, ook niet met “familie”.
- Niet melden omdat er niets gebeurd is. Ook een poging melden helpt anderen.
Wanneer hulp inschakelen?
- Heeft u geld overgemaakt: eerst uw bank, daarna de politie.
- Kunt u niet meer in uw eigen WhatsApp, of krijgen vrienden vreemde berichten van uw nummer: dan is uw account mogelijk overgenomen. Vraag iemand die u vertrouwt om mee te kijken, of kom langs in de winkel.
- Lukt het niet om tweestapsverificatie aan te zetten: wij helpen u er in de winkel graag mee. Dat doen we meestal gratis, u kunt zonder afspraak binnenlopen tijdens openingstijden.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik zeker dat het mijn kind is?
Bel op het oude, bekende nummer of via een videogesprek. Neemt uw kind op, dan weet u genoeg.
Waar meld ik WhatsApp-fraude?
Bij de Fraudehelpdesk via fraudehelpdesk.nl of 088 – 786 73 72. Heeft u betaald, bel dan ook uw bank en doe aangifte bij de politie.
Wat doet verificatie in twee stappen precies?
Het voegt een eigen pincode toe aan uw WhatsApp. Wie uw account op een andere telefoon wil zetten, heeft die pincode nodig.
Ik ben de pincode vergeten. Wat nu?
Als u een e-mailadres heeft ingesteld, kunt u de pincode via een link in die mail opnieuw instellen. Zonder e-mailadres moet u enkele dagen wachten.
Kan dit ook via sms of een ander nummer gebeuren?
Ja. Dezelfde truc komt ook voor via sms of andere chat-apps. De aanpak blijft gelijk: bel het bekende nummer en betaal niets.
Samen sterker
Wilt u dit soort trucs leren herkennen, rustig en in gewone taal? In de online cursus Smart & Zeker komt veilig appen uitgebreid aan bod. De eerste hoofdstukken zijn gratis: begin hier gratis.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik zeker dat het mijn kind is?
Bel op het oude, bekende nummer of via een videogesprek. Neemt uw kind op, dan weet u genoeg.
Waar meld ik WhatsApp-fraude?
Bij de Fraudehelpdesk via fraudehelpdesk.nl of 088 – 786 73 72. Heeft u betaald, bel dan ook uw bank en doe aangifte bij de politie.
Wat doet verificatie in twee stappen precies?
Het voegt een eigen pincode toe aan uw WhatsApp. Wie uw account op een andere telefoon wil zetten, heeft die pincode nodig.
Ik ben de pincode vergeten. Wat nu?
Als u een e-mailadres heeft ingesteld, kunt u de pincode via een link in die mail opnieuw instellen. Zonder e-mailadres moet u enkele dagen wachten.
Kan dit ook via sms of een ander nummer gebeuren?
Ja. Dezelfde truc komt ook voor via sms of andere chat-apps. Bel het bekende nummer en betaal niets.